Υπάρχουν άνθρωποι που συνεχίζουν κανονικά τη ζωή τους, ενώ μέσα τους δυσκολεύονται πολύ.
Πηγαίνουν στη δουλειά τους, φροντίζουν τα παιδιά τους, συναντούν φίλους, απαντούν στα μηνύματα και ανταποκρίνονται στις καθημερινές τους υποχρεώσεις. Χαμογελούν. Κάνουν χιούμορ. Συχνά είναι εκείνοι που οι άλλοι θεωρούν δυνατούς και «τακτοποιημένους».
‘Oταν μένουν μόνοι, η εικόνα μπορεί να είναι πολύ διαφορετική.
Ο όρος «χαμογελαστή κατάθλιψη» χρησιμοποιείται τα τελευταία χρόνια για να περιγράψει αυτή την αντίθεση ανάμεσα στην εξωτερική λειτουργικότητα και την εσωτερική ψυχική δυσκολία. Δεν αποτελεί ξεχωριστή επίσημη διάγνωση. Η σύγχρονη έρευνα, ωστόσο, αναγνωρίζει ότι η κατάθλιψη δεν εκδηλώνεται πάντα με έναν άνθρωπο εμφανώς θλιμμένο ή ανίκανο να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του. Η απόκρυψη ή η συγκάλυψη των καταθλιπτικών συμπτωμάτων αποτελεί πλέον αντικείμενο επιστημονικής μελέτης.
Αυτό είναι ένα σημαντικό σημείο που χρειάζεται να ξεκαθαρίσουμε:
Η λειτουργικότητα δεν αποκλείει την κατάθλιψη.
Ένας άνθρωπος μπορεί να συνεχίζει να εργάζεται και να ανταποκρίνεται στις ευθύνες του, ενώ ταυτόχρονα να βιώνει έντονη ψυχική κόπωση, απώλεια ενδιαφέροντος, δυσκολία να νιώσει χαρά, ενοχές, χαμηλή αυτοεκτίμηση, αλλαγές στον ύπνο ή την όρεξη και ένα επίμονο αίσθημα κενού. Η κατάθλιψη αξιολογείται από το σύνολο των συμπτωμάτων, τη διάρκεια τους και την επίδραση τους στη ζωή του ανθρώπου, όχι από το αν χαμογελά.
Και το χαμόγελο δεν είναι απαραίτητα ψεύτικο.
Ένας άνθρωπος που βιώνει κατάθλιψη μπορεί να γελάσει με ένα αστείο, να απολαύσει μια στιγμή με τους φίλους του ή να αισθανθεί χαρά για κάτι που συνέβη. Μια όμορφη στιγμή δεν ακυρώνει τη συνολική ψυχική του κατάσταση.
Γι’ αυτό η κατάθλιψη δεν αναγνωρίζεται πάντα από αυτό που βλέπουμε.
Το «φαίνεσαι μια χαρά» μπορεί να είναι μια φράση που, αντί να ανακουφίζει, κάνει τον άνθρωπο να αισθάνεται ακόμη πιο μόνος. Γιατί πίσω από την εικόνα που βλέπουμε μπορεί να υπάρχει ένας άνθρωπος που καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια για να συνεχίσει.
Δεν χρειάζεται κάποιος να φαίνεται διαλυμένος για να χρειάζεται βοήθεια.
Χρειάζεται να ακούμε και αυτό που περιγράφει για το πώς είναι όταν δεν χρειάζεται να ανταποκριθεί, να χαμογελάσει ή να πει «είμαι καλά».
Η ψυχική δυσκολία δεν μετριέται από το πόσο καλά καταφέρνουμε να την κρύψουμε.
