Η αλήθεια είναι πως η ψυχοθεραπεία δεν είναι μια διαδικασία κατά την οποία ο άνθρωπος βγαίνει από το δωμάτιο «διορθωμένος». Δεν είμαστε μηχανές που χρειάζονται επισκευή. Η θεραπευτική διαδικασία δεν αποσκοπεί στην εξαφάνιση των συγκρούσεων, των απωλειών, των φόβων ή των αμφιθυμιών που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας.
Αν, λοιπόν, θεραπεία σημαίνει να μην πονέσουμε ξανά, να μη φοβηθούμε, να μη ζηλέψουμε, να μην απογοητευτούμε ή να μην πληγωθούμε ποτέ, τότε η απάντηση είναι όχι. Ο πόνος δεν είναι κάτι από το οποίο μπορούμε να προστατευτούμε για πάντα.
Η αλλαγή δεν βρίσκεται στο να πάψουν να συμβαίνουν δύσκολα πράγματα. Βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο τα βιώνουμε, τα νοηματοδοτούμε και τα εντάσσουμε στην προσωπική μας ιστορία. Εκεί αρχίζει να δημιουργείται ένας διαφορετικός χώρος μέσα μας.
Μπορούμε να αναγνωρίσουμε ένα μοτίβο που μέχρι χθες επαναλαμβάναμε χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Να αρχίσουμε να ξεχωρίζουμε το «τότε» από το «τώρα». Να αισθανόμαστε χωρίς να κατακλυζόμαστε. Να πενθούμε χωρίς να διαλυόμαστε. Να βάζουμε όρια χωρίς να νιώθουμε ότι εγκαταλείπουμε ή ότι θα μας εγκαταλείψουν. Να επιλέγουμε μια σχέση όχι μόνο επειδή μας είναι οικεία, αλλά επειδή μας κάνει καλό.
Μέσα στη θεραπευτική διαδικασία, όσα κάποτε λειτουργούσαν μέσα μας χωρίς να τα γνωρίζουμε μπορούν να γίνουν αντικείμενο σκέψης. Αρχίζουμε να κατανοούμε βαθύτερα τον τρόπο με τον οποίο οι εμπειρίες μας επηρεάζουν τη σκέψη, το συναίσθημα και τις σχέσεις μας. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε όσα συνέβησαν. Μπορούμε, όμως, να αλλάξουμε τη θέση που καταλαμβάνουν μέσα μας και τον τρόπο με τον οποίο συνεχίζουν να επηρεάζουν τη ζωή μας.
Η ψυχοθεραπεία δεν μπορεί να μας προστατεύσει από τις απώλειες, τις απογοητεύσεις ή τις ανατροπές που φέρνει η ζωή. Μπορεί, όμως, να μας βοηθήσει να τις συναντήσουμε με μεγαλύτερη επίγνωση, χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά να επιστρέφουμε στα ίδια γνώριμα μοτίβα. Το παρελθόν παραμένει μέρος της ιστορίας μας, χωρίς να χρειάζεται να γράφει μόνο του τη συνέχειά της.
Κάπου εκεί βρίσκεται και η ουσία της θεραπείας. Όχι στην υπόσχεση μιας ζωής χωρίς πληγές, αλλά στη δυνατότητα να μη γίνεται η πληγή ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε ολόκληρη τη ζωή μας.
Η ψυχή δεν χρειάζεται να γίνει άτρωτη για να προχωρήσει.
Χρειάζεται να μπορεί να θυμάται χωρίς να ξαναζεί, να πονά χωρίς να διαλύεται, να αγαπά χωρίς να φοβάται διαρκώς την απώλεια και να συνεχίζει χωρίς να αρνείται όσα κουβαλά.
Η θεραπεία δεν σβήνει τις ουλές. Αλλάζει τη σχέση μας μαζί τους.
Και όταν μπορούμε να κοιτάζουμε όσα μας πόνεσαν χωρίς να χρειάζεται πια να τα ξαναζούμε, τότε κάτι ουσιαστικό έχει αλλάξει μέσα μας. Δεν ζούμε χωρίς το παρελθόν μας· ζούμε με αυτό, χωρίς να είμαστε πια παγιδευμένοι μέσα του.
