Υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται να πουν «όχι», ακόμη και όταν μέσα τους ξέρουν πολύ καλά ότι δεν θέλουν ή δεν μπορούν να κάνουν κάτι. Μπορεί να έχουν ήδη κουραστεί, να έχουν πιεστεί, να χρειάζονται λίγο χρόνο για τον εαυτό τους, και όμως όταν έρχεται η στιγμή να αρνηθούν κάτι τους σταματά.
«Μήπως τον στεναχωρήσω;»
«Μήπως παρεξηγηθεί αν αρνηθώ;»
«Μήπως είμαι εγωιστής;»
Καταλήγουμε πολλές φορές να λέμε «ναι» ενώ θα θέλαμε να πούμε «όχι». Αναλαμβάνουμε κάτι ακόμη, μένουμε σε μια συζήτηση ενώ έχουμε κουραστεί, είμαστε διαθέσιμοι ενώ θα χρειαζόμασταν να απομακρυνθούμε λίγο. Συχνά, το κάνουμε όχι επειδή πραγματικά το επιλέγουμε, αλλά επειδή δυσκολευόμαστε να αντέξουμε αυτό που μπορεί να νιώσουμε αν απογοητεύσουμε τον άλλον.
Οι ενοχές που εμφανίζονται τότε δεν είναι πάντα εύκολο να εξηγηθούν από αυτό που συμβαίνει στο παρόν. Μπορεί να κουβαλούν κάτι παλιότερο. Την ανάγκη να είμαστε «καλοί», να μην προκαλούμε αναστάτωση, να μη δυσαρεστούμε τους Άλλους. Ίσως κάποτε μάθαμε ότι η αποδοχή και η αγάπη συνδέονται με το να είμαστε διαθέσιμοι, πρόθυμοι και προσαρμοστικοί.
Έτσι, ένα απλό «όχι» μπορεί να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερο βάρος. Δεν μοιάζει πλέον απλώς με μια άρνηση. Μπορεί να μοιάζει σαν να διακινδυνεύουμε τη σχέση.
Και εδώ βρίσκεται μια σημαντική δυσκολία: το να βάλουμε ένα όριο σημαίνει ότι χρειάζεται να αντέξουμε πως ο άλλος μπορεί να δυσαρεστηθεί μαζί μας, ότι μπορεί να μην καταλάβει, να απογοητευτεί ή να θυμώσει. Ταυτόχρονα σημαίνει ότι μπορούμε να παραμείνουμε σε επαφή με αυτό που χρειαζόμαστε εμείς.
Τα όρια δεν σημαίνουν ότι αγαπάμε λιγότερο, ούτε γινόμαστε αδιάφοροι ή εγωιστές. Τα όρια σημαίνουν ότι μέσα στη σχέση υπάρχει χώρος και για εμάς.
Ίσως, τελικά το ζητούμενο δεν είναι να μη νιώθουμε ενοχές όταν βάζουμε όρια. Αλλά να μπορέσουμε σιγά-σιγά να αναγνωρίσουμε ότι η ενοχή δεν σημαίνει πάντα πως κάνουμε κάτι λάθος.
Μερικές φορές σημαίνει απλώς ότι κάνουμε κάτι που μέχρι τώρα δεν είχαμε επιτρέψει στον Εαυτό μας να κάνει.
